Từ Manual đến DevOps: Hướng dẫn CI/CD tự động Deploy với GitHub Actions & Docker

Bạn có đang deploy website của mình theo cách "truyền thống" này không? Ở bài hướng dẫn này tôi sẽ lấy ví dụ thực tới với website Java của tôi.

1. Build file .jar trên máy tính cá nhân.

2. Dùng FileZilla hoặc rsync để copy file nặng vài chục MB lên VPS.

3. SSH vào VPS, gõ lệnh stop, xóa file cũ, chạy file mới...

Tôi cũng từng như vậy. Quy trình này không chỉ tốn thời gian mà còn rất dễ gây lỗi (quên config, sai phiên bản, rớt mạng giữa chừng).

Hôm nay, tôi sẽ chia sẻ cách tôi đã tự động hóa 100% quy trình này cho blog cá nhân của mình bằng GitHub Actions và Docker. Chỉ cần git push, pha một tách cà phê để quá trình CI/CD tự thực hiện, và website tự động cập nhật.

Mô hình hoạt động (Architecture)

Thay vì mang nguyên liệu lên VPS để nấu (build code trên VPS), chúng ta sẽ nấu chín ở nhà, đóng hộp và chỉ mang lên VPS để dùng.

1. Code (Local): Push code lên GitHub.

2. CI (GitHub Actions): Tự động build Java (Maven), đóng gói vào Docker Image.

3. Registry (Docker Hub): Lưu trữ Docker Image đã đóng gói.

4. CD (VPS): Tự động kéo Image mới về và khởi động lại container.

Phần 1: Dockerize ứng dụng Spring Boot

Để deploy tự động, ứng dụng của bạn phải chạy trong Docker. Tạo file Dockerfile ngay tại thư mục gốc dự án (ngang hàng với pom.xml).

# 1. Sử dụng Base Image nhẹ (Alpine)
FROM eclipse-temurin:17-jdk-alpine

# 2. Thiết lập thư mục làm việc
WORKDIR /app

# 3. Copy file .jar đã build vào container
# Lưu ý: Chúng ta sẽ build bằng Maven ở bước CI, nên file sẽ nằm trong target/
COPY target/*.jar app.jar

# 4. Chạy ứng dụng
ENTRYPOINT ["java", "-jar", "app.jar"]

Phần 2: Thiết lập Workflow với GitHub Actions

Đây là "trái tim" của hệ thống. Tạo file .github/workflows/deploy.yml.

File này định nghĩa quy trình: Build Maven -> Push Docker Hub -> Deploy VPS.

name: Deploy Java App

on:
  push:
    branches: [ "main" ]

jobs:
  build-and-deploy:
    runs-on: ubuntu-latest

    steps:
    # 1. Lấy Source Code
    - name: Checkout code
      uses: actions/checkout@v4

    # 2. Cài đặt Java 17
    - name: Set up JDK 17
      uses: actions/setup-java@v4
      with:
        java-version: '17'
        distribution: 'temurin'
        cache: 'maven'

    # 3. Build file .jar (Tạo ra thư mục target/)
    - name: Build with Maven
      run: mvn clean package -DskipTests

    # 4. Đăng nhập Docker Hub
    - name: Login to Docker Hub
      uses: docker/login-action@v3
      with:
        username: ${{ secrets.DOCKERHUB_USERNAME }}
        password: ${{ secrets.DOCKERHUB_TOKEN }}

    # 5. Build & Push Docker Image
    - name: Build and push Docker image
      uses: docker/build-push-action@v5
      with:
        context: .
        push: true
        tags: ${{ secrets.DOCKERHUB_USERNAME }}/my-webapp:latest

    # 6. Deploy lên VPS qua SSH
    - name: Deploy to VPS
      uses: appleboy/[email protected]
      with:
        host: ${{ secrets.VPS_HOST }}
        username: ${{ secrets.VPS_USERNAME }}
        key: ${{ secrets.VPS_KEY }}
        port: 22 # Thay đổi nếu VPS bạn dùng port khác
        script: |
          cd ~/my-project-folder
          docker compose pull webapp
          docker compose up -d webapp
          docker image prune -f

Phần 3: Cấu hình GitHub Actions & Docker 

Bước 1: Chuẩn bị kho chứa Image (Docker Hub)

GitHub Actions sẽ build ra một cục Image, chúng ta cần chỗ để lưu nó trước khi VPS tải về.

1.Đăng nhập vào Docker Hub.

2.Tạo một Repository mới (Create Repository)

3.Đặt tên (ví dụ): com.quyenlt-webapp (tên này theo đúng ý định đổi tên miền của bạn).

Để chế độ Public (cho dễ cấu hình lúc đầu) hoặc Private (bảo mật hơn nhưng cần cấu hình thêm 1 chút, mình khuyên dùng Public nếu không có gì quá bí mật trong code, hoặc Private thì GitHub Actions vẫn login được).

Bước 2: Tạo chìa khóa để GitHub vào được VPS (SSH Key)

Đây là bước quan trọng nhất. Thay vì đưa mật khẩu VPS cho GitHub (rất nguy hiểm), ta sẽ tạo một cặp chìa khóa chuyên dụng.

Tạo cặp key mới (không trùng với key cá nhân của bạn): Copy và chạy lệnh sau trên Terminal của Mac:

ssh-keygen -t rsa -b 4096 -C "github-actions-deploy" -f ~/.ssh/github_actions_key

(Khi nó hỏi Passphrase, cứ nhấn Enter để bỏ qua, để trống).

Đưa "ổ khóa" (Public Key) lên VPS: Bạn cần copy nội dung file đuôi .pub lên VPS. Chạy lệnh này trên Mac để lấy nội dung:

cat ~/.ssh/github_actions_key.pub

-> Copy toàn bộ dòng kết quả hiện ra (bắt đầu bằng ssh-rsa ...).

Cài đặt vào VPS:

• • SSH vào VPS của bạn như mọi khi.

  • Gõ lệnh: nano ~/.ssh/authorized_keys

  • Dán đoạn mã vừa copy vào cuối file này (xuống dòng mới rồi dán).

  • Bấm Ctrl+O -> Enter để lưu, Ctrl+X để thoát.

Bước 3: Cấu hình bí mật trên GitHub (GitHub Secrets)

Bây giờ ta nạp thông tin vào GitHub để nó biết đường truy cập.

1.Vào repo của bạn trên GitHub -> Settings.

2.Menu trái chọn Secrets and variables -> Actions.

3.Nhấn New repository secret và thêm lần lượt các mục sau:

version: '3.8'

services:
  # --- Service MySQL (Giữ nguyên để không mất DB) ---
  mysqldb:
    image: mysql:8.0.28
    container_name: mysqldb
    restart: always
    environment:
      MYSQL_ROOT_PASSWORD: 1234567
      MYSQL_DATABASE: quyenlt
    command: --default-authentication-plugin=mysql_native_password
    volumes:
      - db_data:/var/lib/mysql
      - ./data.sql:/docker-entrypoint-initdb.d/init.sql

  # --- Service Spring Boot (SỬA PHẦN NÀY) ---
  webapp:
    # ⚠️ QUAN TRỌNG: Thay YOUR_DOCKERHUB_USERNAME bằng tên user thật của bạn
    # Ví dụ: tobi123/com.quyenlt-webapp:latest
    image: YOUR_DOCKERHUB_USERNAME/com.quyenlt-webapp:latest

    container_name: webapp
    restart: always
    expose:
      - "8080"
    depends_on:
      - mysqldb
    environment:
      SPRING_DATASOURCE_URL: jdbc:mysql://mysqldb:3306/quyenlt?useSSL=false&allowPublicKeyRetrieval=true
      SPRING_DATASOURCE_USERNAME: root
      SPRING_DATASOURCE_PASSWORD: 1234567
      SPRING_JPA_HIBERNATE_DDL_AUTO: update
      SPRING_WEB_RESOURCES_STATIC_LOCATIONS: classpath:/META-INF/resources/,classpath:/resources/,classpath:/static/,classpath:/public/,file:/app/
    # Giữ nguyên volume để không mất ảnh cũ đã upload
    volumes:
      - ./uploads:/app/uploads

  # --- Service Nginx Proxy Manager (Giữ nguyên) ---
  nginx-proxy:
    image: 'jc21/nginx-proxy-manager:latest'
    container_name: nginx-proxy
    restart: unless-stopped
    ports:
      - '80:80'    # HTTP
      - '81:81'    # Admin UI
      - '443:443'  # HTTPS
    volumes:
      - ./data:/data
      - ./letsencrypt:/etc/letsencrypt
    depends_on:
      - webapp

volumes:
  db_data:

Phần 5 : Kiểm Thử

Bước 1: Kích hoạt (Push code lên GitHub)

Hệ thống CI/CD chỉ chạy khi có code mới được đẩy lên. Tại thiết bị của bạn, hãy mở Terminal trong thư mục dự án và chạy các lệnh sau để đẩy file Dockerfile và deploy.yml mà bạn vừa tạo ở Phần 1 và Phần 2 lên:

git add .
git commit -m "Setup CI/CD pipeline"
git push origin main

docker ps

docker logs -f --tail 100 webapp